ሲለቁ የሚከፈለው የፈቃድ ክፍያ ስንት ነው?

ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች።

• በኢትዮጵያ የሥራ ውል ሲቋረጥ ያልተወሰደ የዓመት ፈቃድ ይከፈላል?

  አዎ። ፈቃድ በመደበኛነት በገንዘብ ሊለወጥ አይችልም፤ ውሉ ሲቋረጥ ግን የተገኘ ያልተወሰደ ፈቃድ ሁሉ በገንዘብ ይከፈላል (የሠራተኛ አዋጅ ቁጥር 1156/2019፣ አንቀጽ 77(4)) — የመልቀቂያው ምክንያት ምንም ይሁን ምን፣ በራስ ፈቃድ መልቀቅንና ስንብትን ጨምሮ።

• ሠራተኞች ስንት ቀን የዓመት ፈቃድ ያገኛሉ?

  ለመጀመሪያው የአገልግሎት ዓመት 16 የሥራ ቀናት፣ ለእያንዳንዱ ተጨማሪ ሁለት ዓመት አንድ የሥራ ቀን ይጨመራል (አንቀጽ 77)።

• የማስጠንቀቂያ ጊዜ ክፍያ ምንድን ነው?

  አሠሪው ከሙከራ ጊዜ በኋላ የሚያስፈልገውን ማስጠንቀቂያ — እንደ አገልግሎቱ 1፣ 2 ወይም 3 ወር፣ በሠራተኛ ቅነሳ 2 ወር — ሳይሰጥ ውሉን ካቋረጠ በምትኩ የዚያ የማስጠንቀቂያ ጊዜ ደመወዝ ይከፈላል (አንቀጽ 35)።

• የፈቃድ ክፍያ ግብር እንዴት ይሰላል?

  ያልተወሰደ የፈቃድ ክፍያ በወርሃዊ ደመወዙ ላይ እንደ ተጨማሪ ገቢ ተቆጥሮ በ12 ወራት ተከፋፍሎ ይሰላል፦ የፈቃድ ክፍያው ÷ 12 በደመወዙ ላይ ይጨመራል፣ ይህ የሚያስከትለው ተጨማሪ ግብር በወርሃዊ የገቢ ግብር ደረጃዎች ይሰላል፣ ልዩነቱ × 12 ግብሩ ይሆናል። ምሳሌ፦ ደመወዝ 8,000 ብር፣ የፈቃድ ክፍያ 10,000 ብር → በ8,833.33 ላይ ያለ ግብር (1,358.33) − በ8,000 ላይ ያለ ግብር (1,150) = 208.33 × 12 = 2,500 ብር። የማስጠንቀቂያ ጊዜ ክፍያ ለብቻው ይሰላል — በሙሉ ወራት ደመወዝና የቀረው ከፊል ወር በራሱ ደረጃ። ለእርስዎ ጉዳይ ያለውን አያያዝ ከገቢዎች ሚኒስቴር ወይም ከባለሙያዎ ያረጋግጡ።

ሌሎች ነጻ መሣሪያዎች

• የደመወዝ ካልኩሌተር — ከጠቅላላ ወደ ተጣራ ደመወዝ — የገቢ ግብር፣ ጡረታና አጠቃላይ የአሠሪ ወጪ።
• ከተጣራ ወደ ጠቅላላ ካልኩሌተር — ሊሰጡ ከሚፈልጉት የተጣራ ክፍያ ተነስተው መሠረታዊ ደመወዙንና የአሠሪ ወጪውን ያግኙ።
• የትርፍ ሰዓት ካልኩሌተር — በሕግ የተወሰነ የትርፍ ሰዓት ክፍያ በየዓይነቱ፦ መደበኛ፣ ማታ፣ የዕረፍት ቀንና በዓል።
• የቦነስ ግብር ካልኩሌተር — ቦነስ በደመወዝ ላይ ሲጨመር ከግብር በኋላ ምን ያህል እንደሚቀር።
• የስንብት ክፍያ ካልኩሌተር — የስንብት ክፍያ በምክንያቱና በአገልግሎት ዘመኑ — ከግምታዊ ግብርና ከተጣራ ክፍያ ጋር።
• የብድር ካልኩሌተር — ወርሃዊ ክፍያ፣ አጠቃላይ ወለድና ሙሉ የክፍያ መርሐ ግብር።
• የኢትዮጵያ ቀን መቁጠሪያ መቀየሪያ — ኢትዮጵያ ↔ ጎርጎሮሳውያን ቀኖች፣ የዛሬው ቀን፣ በቀኖች መካከል ያሉ የሥራ ቀናትና ሙሉው ዓመት።
• የተገዢነት ራስን መፈተሻ — የደመወዝ አሠራርዎ የት እንደተጋለጠ የሚያሳዩ ስድስት ጥያቄዎች።